ช่วงหลังผมเริ่มรู้สึกว่า งานจำนวนมากไม่ได้ยากที่สุดตรงการลงมือทำ แต่ยากตรงช่วงก่อนลงมือมากกว่า ช่วงที่ข้อมูลกระจายอยู่หลายที่ ความคิดยังไม่เรียงกันดี ยังไม่รู้ว่าควรเริ่มจากตรงไหน ใครเกี่ยวข้องบ้าง อะไรคือขอบเขตจริงของงาน และถ้าจะส่งต่อให้คนอื่นทำ เขาต้องรู้อะไรก่อนถึงจะเดินต่อได้โดยไม่ต้องมาถามซ้ำทุกจุด
เมื่อก่อนผมใช้พลังกับช่วงนี้เยอะมาก นั่งไล่ context เอง แตกงานเอง คิดทางเลือกเอง จัดลำดับเอง แล้วค่อยเริ่มลงมือ แต่พอเริ่มใช้ AI เป็นผู้ช่วยจริงจังมากขึ้น ผมพบว่าหน้าที่ที่มีประโยชน์มากอย่างหนึ่งของมัน ไม่ใช่การทำแทนทั้งหมด แต่คือการช่วยเตรียมสนามให้พร้อมก่อนที่เราจะลงเล่น ช่วยรวบรวมเรื่องที่กระจัดกระจายให้เป็นภาพเดียว ช่วยตั้งคำถามที่เรายังไม่ได้ถาม ช่วยแยก fact, assumption, unknown และช่วยเปลี่ยนความคิดลอย ๆ ให้กลายเป็น brief, checklist, milestone หรือ draft ที่คนอื่นอ่านต่อได้
สิ่งนี้ทำให้วิธีทำงานเปลี่ยนไปพอสมควร เพราะผมไม่จำเป็นต้องเริ่มจากหน้าเปล่าทุกครั้ง งานที่เคยต้องใช้เวลานานเพื่อตั้งต้น สามารถถูกเตรียมให้มีโครงร่างก่อน แล้วผมค่อยใช้เวลาไปกับส่วนที่มนุษย์ยังต้องรับผิดชอบจริง ๆ เช่น การตัดสินใจว่าอะไรสำคัญกว่าอะไร การเลือก trade-off การดูจังหวะของทีม การอ่านความรู้สึกของคนที่เกี่ยวข้อง และการตัดสินว่าเรื่องนี้ควรเดินต่อ หยุดไว้ หรือเปลี่ยนทิศทาง
แต่การใช้ AI แบบนี้ไม่ได้แปลว่าเราปล่อยให้มันคิดแทนเรา ตรงกันข้าม มันทำให้เราต้องชัดขึ้นว่าเราต้องการอะไร เพราะถ้า brief ไม่ดี ผลลัพธ์ก็จะพาเราออกนอกทางได้ง่าย ผมเลยมอง AI เหมือนผู้ช่วยที่ช่วยจัดโต๊ะก่อนประชุม ช่วยวางเอกสารให้ครบ ช่วยเขียน agenda ตั้งต้น ช่วยชี้ว่ามีประเด็นไหนตกหล่น แต่สุดท้ายคนที่ต้องเข้าห้องประชุม ฟังคนจริง ตัดสินใจจริง และรับผลของการตัดสินใจ ก็ยังเป็นเราอยู่ดี
ประโยชน์ที่ชัดที่สุดคือทีมไม่ต้องรอให้ทุกอย่างอยู่ในหัวของคนใดคนหนึ่ง งานเริ่มมีรูป มีทางเลือก มีสถานะ มี next action และมีสิ่งที่ต้องถามชัดขึ้น ต่อให้ draft แรกยังไม่สมบูรณ์ มันก็เป็นวัตถุดิบที่ดีพอให้คนอื่นช่วยแก้ ช่วยเติม หรือช่วยตัดสินใจต่อได้ ดีกว่าปล่อยให้ทุกอย่างอยู่ในแชท อยู่ในความจำ หรืออยู่ในความรู้สึกว่าเดี๋ยวค่อยเรียบเรียง
สำหรับผม AI ที่ดีในงานประจำวันจึงไม่ใช่แค่เครื่องมือผลิตคำตอบ แต่มันคือเครื่องมือช่วยลดแรงเสียดทานก่อนงานเริ่ม ช่วยเปลี่ยนความยุ่งในหัวให้กลายเป็นสิ่งที่ทีมมองเห็นร่วมกันได้เร็วขึ้น และเมื่อสนามพร้อมขึ้น เราก็ไม่ได้เหนื่อยน้อยลงอย่างเดียว แต่มีโอกาสตัดสินใจได้ดีขึ้นด้วย